سوره الکهف، یکی از سورههای نمادین و روایی قرآن است که در قالب چهار داستان بزرگ، انسان را در برابر چهار نوع آزمون قرار میدهد: آزمون ایمان، آزمون ثروت، آزمون دانش، و آزمون قدرت. اما آنچه این سوره را در عمق روانشناختی متمایز میکند، لایهی استعاری و اسطورهای آن است که با زبان رؤیا و ناخودآگاه سخن میگوید.
در روانشناسی تحلیلی کارل گوستاو یونگ، سفر درونی انسان با مواجهه با سایهها، کشف کهنالگوها و طی مراحل «تفرد» معنا مییابد. سوره الکهف، در واقع چهار صحنهی درونی از رشد روانی انسان را بازگو میکند: هر داستان، مواجههایست با سایهای خاص و امکانی برای رشد، اگر انسان آمادگی پذیرش آن را داشته باشد.