حضرت معصومه(س) با نام اصلی فاطمه، دختر امام کاظم(ع) و خواهر امام رضا(ع) است. اطلاعات تاریخی چندانی از تولد، وفات و ازدواج او در دست نیست اما مشهور است که هرگز ازدواج نکرد. - حضرت معصومه (س)د به دعوت برادرشان امام رضا(ع) از مدینه راهی ایران شدند؛ اما در راه بیمار شدند و به درخواست اهالی قم به آن شهر رفتند و پس از ۱۷ روز اقامت در خانه موسی بن خَزْرَج اَشعری - بیت النور ، درگذشتند و در قبرستان بابِلان دفن شدند. سید جعفر مرتضی عاملی (درگذشت: ۱۴۴۱ق) بر این باور است حضرت معصومه(س) در ساوه مسموم و در قم شهید شده اند.
شیعیان جایگاه ویژه‌ای برای حضرت معصومه قائلند: از او با لقب‌های معصومه و کریمه اهل‌بیت یاد می‌کنند. همچنین با استناد به روایات، ورود به بهشت را پاداش زیارت او دانسته و از شفاعتش سخن می‌گویند.
او پس از حضرت فاطمه زهرا(س) تنها زنی است که زیارتنامه‌ای از ائمه معصومین (ع) برایشان نقل شده است.
در ایران، ۲۳ ربیع‌الاول به عنوان سالروز ورود حضرت معصومه به قم گرامی داشته می‌شود.