علی بن موسی بن جعفر(ع) معروف به امام رضا علیه السلام (۱۴۸–۲۰۳ق) هشتمین امام مذهب شیعهٔ است. از سال ۱۸۳ق، بمدت بیست سال، امامت شیعیان را برعهده داشتند و دورهٔ امامتشان با خلافت هارون عباسی، محمدِ امین و مأمون عباسی هم‌زمان بود. - امام رضا(ع) در سال‌های واپسین عمرشان به‌ دستور مأمون از مدینه به مَرْو در خراسان فراخوانده و ولیعهد مأمون شدند. مورخان و عالمان شیعه ولایتعهدی امام رضا(ع) را مهم‌ترین رویداد سیاسی زندگی آن حضرت می‌دانند و می‌گویند امام به‌ اجبار مأمون به این کار تن داده است. با وجود این برخی از تاریخ‌نگاران بر این باورند که ورود امام رضا(ع) به ایران تأثیر مهمی بر گسترش شیعه در آن داشته است؛ زیرا وی در ورود به ایران، در هر شهری، با مردم دیدار می‌کرد و به سؤالاتشان بر مبنای احادیث امامان پاسخ می‌گفتند همچنین با شرکت در جلسات مناظره با عالمان و ادیان و مذاهب مختلف و برتری علمی بر آنان جایگاه علمی‌اشان بعنوان امام شیعه برای مردم آشکار می‌شد.
در شهرها و مناطق مختلف ایران بناهایی چون مسجد و قدمگاه به‌ نام امام رضا(ع) نام‌گذاری شده که محل استقرار او در مسیر حرکتش به مرو بوده و این را نشانهٔ تأثیر آمدن امام رضا(ع) به ایران بر گسترش شیعه در این کشور می‌دانند.