ذهن وحیانی تقدیم می کند:
مقاله 19: مراتب حیات آدمی یا تحیّز مقام

از جمادی مردم و نامی شدم وز نما مردم، به حیوان سر زدم
مردم از حیوانی و آدم شدم پس چه ترسم؟، کی ز مردن کم شدم؟
حمله ی دیگر بمیرم از بشر، تا برآرم از ملایک پر و سر
وز ملک هم بایدم جستن ز جو کل شیء هالک الا وجهه
بار دیگر از ملک قربان شوم، آنچه اندر وهم ناید، آن شوم
پس عدم گردم، عدم چون ارغنون گویدم: انا الیه راجعون

1- ظلمت یا ضلالت مترادف با زندگی مماتی، معدنی، جَمادی: معدنی را فرض کنید که در آن عناصر مختلفی بدون تحیّز زمانی یا حرکت جوهری قرار دارد. حرکت جوهری ممکن الوجود، وحیانی، مقتضی و مقرر است.

2- دریافت وحی جهت خروج از ظلمت به سوی نور مترادف با دریافت آب حیات، مترادف با تحیّز زمانی یا مقام زمانی: کسب فیض وحی، شروع حرکت جوهری به سمت کسب ذهن خودآگاه ولی متوهم در سیر افقی حیات می­باشد.

3- ملاقات با نور، ظهور شکلی، زندگی نباتی، ذهن شکلی

4- دریافت وحی جهت تحیّز مقام مکانی، مجاورت با ذهن بی­شکل در مقام حیات حیوانی: کسب فیضِ وحی با نزدیکی به ذهن ناخودآگاه برای انسان آغاز سیر عمودیِ حیات، حرکت مقامی یا مکانی است. در مرحله قبل ذهن متوهم دارای گزاره­های «اگر این، آنگاه آن» است. ولی در این مرحله کشش عمودی، ذهن متوهم را به سوی گزاره­های چرایی، چیستی و چگونگی میل می­دهد. کمترین نتیجه این مرحله ظهور عقل معاش در انسان است.

5- دریافت وحی جهت داراشدن قلب، مجاورت با ذهن بی­شکل در مقام حیات انسانی

6- تکامل قلب جهت تشکیل فضای تخیل در ذهن، فاصله گرفتن از ذهن شکلی یا توهمی: در این مرحله انسان تمرین ایجاد مفاهیم از تجربه­های شکلی را آغاز می­کند و در یک سیر عمودی با ایجاد فضای تخیل از تجربه­های شکلی به سمت ایجاد فرضیه­های ارتباطی بین وقایع می­رود. کمترین نتیجه این مرحله ظهور عقل قانون اندیش است.

7- دریافت وحی برای تشکیل ذهن الهامی، جدایی از زمان - مکان انسانی و تحیّز مقام ملایکه، تمرین رؤیا: در این مرحله با تکامل قلب، انسان برخلاف تأکید بر قوانین جزئی به سمت قوانین کلی حرکت می­کند. با گسترش فضای تخیل و ارائه نظرات کلی، به عقل فلسفی دست می­یابد.

8- دریافت ذهن رؤیایی برای ملاقات با اسم: در این مرحله، دریافت وحی جهت ارتقای ذهن الهامی به ذهن رؤیابین است. این مرحله، مرحله­ی شهود است.

https://youtu.be/ScHFu_UVE8I