أَلَّا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى‌ «38» وَ أَنْ لَیْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى‌ «39»
(در کتب آسمانى آمده است) هیچ کس بار دیگرى را به عهده نخواهد گرفت. و این‌که براى انسان جز آنچه تلاش کرده، (بهره دیگرى) نیست.
وَ أَنَّ سَعْیَهُ سَوْفَ یُرى‌ «40» ثُمَّ یُجْزاهُ الْجَزاءَ الْأَوْفى‌ «41»
و این‌که تلاش و سعى او را به زودى به وى بنمایند. سپس جزاى کامل آن را به او بدهند.
نکته ها
آیات 38 تا 54، تعالیمِ کتاب‌هاى ابراهیم و موسى است که مورد قبول اسلام است.
«وِزْرَ» به معناى بار سنگین است و به گناه نیز که در حقیقت بار سنگینى است، گفته مى‌شود. «وزیر» کسى است که بار سنگین اداره مملکت را بر دوش مى‌گیرد.
خداوند توسط کارهاى نیک، بدى‌ها را محو مى‌کند و یا با توبه و استغفار مى‌بخشد و یا بدى‌ها را به خوبى تبدیل مى‌کند، امّا بارگناه کسى را به ناحق به دوش دیگرى قرار نمى‌دهد.
هنگامى که خلیفه دوم دستور داد زن حامله‌اى را که مرتکب زنا شده بود، سنگسار کنند، حضرت على علیه السلام فرمود: فرزندى که در شکم دارد چه گناهى کرده است و با تکیه به این آیه‌ «أَلَّا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى‌» فرمود: صبر کنید تا پس از زایمان حکم اجرا شود. «1»
رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: گناه والدین زناکار بر عهده فرزندى که از زنا متولد شده نمى‌باشد و سپس آیه‌ أَلَّا تَزِرُ وازِرَةٌ ... را تلاوت فرمودند. «2»
سؤال: آیه‌ «وَ أَنْ لَیْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى‌» مى‌گوید: براى انسان بهره‌اى نیست مگر آنچه تلاش کرده باشد، در صورتى که در آیات و روایات دیگر مى‌خوانیم که انسان گاهى از طریق شفاعت، به بهشت وارد مى‌شود.
پاسخ: اولّا این آیه در ردّ تفکّر جاهلى است که به یکدیگر مى‌گفتند: اگر فلان مبلغ را به من‌بدهى، من بار گناه تو را به عهده مى‌گیرم. قرآن کریم فرمود: هیچ کس بار گناه کسى را به عهده نمى‌گیرد و براى هر کس کار و تلاش خودش ثبت مى‌شود.